ABD'nin Washington ve Arizona Üniversitesi araştırmacıları, Google'ın arama motorunda yer alan internet sayfaları için hazırladığı PageRank algoritmasının, kimya alanında çığır açabileceğini ortaya çıkardı.

Journal of Computational Chemistry dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bağlantı analizi algoritmasında kullanılan matematiksel hesaplamalar, aynı zamanda bir solüsyon içindeki su molekülleri hakkında çok önemli bilgiler elde edilmesini sağlıyor. Kimyagerler, algoritmanın özellikle zehirli atıklardan arınmakta işe yarayacağını ve su kaynaklarının nükleer atık ve diğer zehirli kimyasallardan temizlenebileceğini düşünüyor.

Washington Üniversitesi akademisyeni Aurora Clark, “PageRank algoritmasını kullanarak kimyayı kontrol edebilir ve reaksiyonlar başlatabiliriz” ifadesini kullandı. Clark, nükleer atıkların temizlenmesinde kullanılan yöntemi hatırlatarak, uranyum gibi radyoaktif kimyasalların minerallerin alt katmanlarına yerleşmeye zorlandığını belirtti ve bu şekilde zehirli kimyasalların suda nerede konumladıklarını gösteren haritayı elde edebildiklerini ifade etti.

SU MOLEKÜLLERİNİN HARİTASI

Su molekülleri, madde içinde diğer kimyasallara göre konumlanıyor. Karışımın içine iyonlaşmış bir molekül eklendiğinde, suyun madde içindeki konumu da değişiyor.

Araştırmacılar, PageRank algoritmasının su moleküllerinin konumlanmasını tespit edebildiğini fark etti. PageRank, bir internet sayfasına bağlantılı diğer sayfaları belirliyor. Ardından bu sayfalara bağlı siteleri de buluyor. Bu işlemin ardından, başlangıç noktası olan sayfaya bağlantılarının değerine göre bir değer atıyor. Böylece, bu sitenin internette nasıl bir yer edindiği ve diğer sitelerle ilişkisi ortaya çıkıyor.

Kimyagerler, aynı algoritmayla bir su molekülünün, bir solüsyon içindeki konumunu ve madde içinde ilişkili olduğu tüm diğer molekülleri tespit edebileceklerini düşünüyor. Clark, “Su moleküllerinin reaksiyonlar sonucu diğer moleküllerle nasıl birleştiğini görebileceğiz. Bu önceden yapılmamış bir şey” ifadesini kullandı.

GÖZLER YORULMAYACAK

Washington Üniversitesi araştırmacıları, geçmişte su moleküllerinin hareketlerini ve konumlarını tespit etmek için yüz binlerce kare fotoğrafı incelemek zorunda kaldıklarını ve moleküllerin hareket ve konumunun, solüsyondaki yoğunluk, sıcaklık ve basınç nedeniyle sürekli değiştiğini belirtti. Ancak, PageRank sayeyinde moleküllerin yerlerinin tespit edilmesi süreci bir saatin altına inecek.

Journal of Computational Chemistry dergisinin yazarlarından bilgisayar uzmanı Barbara Mooney, kristal yapılar veya proteinlerin üç boyutlu bir şekilde bükülmesi gibi alanlarda çalışan bilim insanlarının da bir gün benzer yazılımlardan yararlanabileceğini umuyor. 2010 yılında, Macaristan’daki bir bilim dergisinde, PageRank’in biyolojik hücrenin anlaşılması için kullanılabileceğinin belirtilmesi, algoritmanın düşünülenden çok daha fazla alanda kullanılabileceğine işaret etmişti.

PageRank, Google’ın kurucularından ve bugün CEO’su olan Larry Page tarafından hazırladı. Google’ın Başkan Yardımcısı Fellow Singhal, “PageRank’in moleküler araştırma metodları arasında yenilikçi ve etkin bir yer edinmesinden son derece mutlu olduklarını” söyledi.